اسید هیدروکلریک یک ترکیب شیمیایی پرکاربرد است که از دو عنصر هیدروژن و کلر تشکیل شده است. این ترکیب زمانی که در آب حل می شود اسیدیته آب را کاهش می دهد و قبل از حل شدن در آب به عنوان کلرید هیدروژن شناخته می شود. بسیاری از صنایع جزو مصرف کنندگان اسید کلریدریک هستند.
خرید اسید هیدروکلریک
برای خرید آنلاین اسید هیدروکلریک با بهترین قیمت و تضمین کیفیت از بهترین برندهای موجود بازار از فروشگاه معتبر ایآز بازدید نمائید
فهرست مطالب
نگاهی به تاریخچه
اسید کلریدریک از همان ابتدای تاریخ پیدایش و مصرف، یک ماده شیمیایی مهم برای استفاده بوده است. هیدروکلریک اسید توسط شیمیدان معروف ایرانی، جابر بن حیان در حدود سال ۸۰۰ میلادی کشف شده است.
“Aqua regia”، مخلوطی متشکل از دو اسید کلریدریک و نیتریک است و از حل شدن “سال آمونیاک” در اسید نیتریک تهیه میشود؛ این روشها و ترکیبات در کارهای تحقیقاتی سودو-گبر (Pseudo-Geber)، شیمیدان اروپایی قرن سیزدهم شرح داده شد.
اسید کلریدریک آزاد برای اولین بار به طور عمومی در قرن شانزدهم توسط “لیباویوس” توصیف شد؛ او توانست این اسید را با حرارت دادن نمک در بوتههای سفالی تهیه کند.
برخی از منابع ادعا میکنند که کلریدریک اسید خالص برای اولین بار توسط راهب آلمانی در قرن پانزدهم کشف شد؛ هنگامی که او نمک معمولی و ویتریول سبز را حرارت داد. در حالی که سایر منابع معتقدند که هیچ اشاره روشنی به تهیه هیدروکلریک اسید خالص تا پایان قرن شانزدهم نشده است.
در قرن هفدهم، “یوهان رودولف گلاوبر” آلمانی، از نمک کلرید سدیم و اسید سولفوریک برای تهیه سولفات سدیم در فرآیند مانهایم استفاده کرد. در این فرآیند، گاز کلرید هیدروژن آزاد میشود.
جوزف پریستلی، دانشمند انگلیسی، هیدروژن کلرید خالص را در سال ۱۷۷۲ تهیه کرد. تا سال ۱۸۰۸ هامفری دیوی از انگلیس ثابت کرد که این ترکیب شیمیایی شامل هیدروژن و کلر است.
در طول انقلاب صنعتی در اروپا، تقاضا برای مواد قلیایی افزایش یافت. یک فرآیند صنعتی جدید که توسط “نیکلاس لبلانک” از فرانسه معرفی شد، تولید گسترده و ارزان کربنات سدیم را امکان پذیر کرد.
در این فرآیند، نمک معمولی با استفاده از اسید سولفوریک، سنگ آهک و زغال سنگ به سودا اَش تبدیل میشود و کلرید هیدروژن به عنوان محصول جانبی آزاد میشود.
تا قبل از اینکه روشهایی برای جمع آوری ترکیب HCl اضافی ارائه شود، این ماده در هوا آزاد میشد. در سال ۱۸۳۰، جذب HCl به این حوزه از صنعت معرفی شد. از اسید کلریدریک تولید شده، در ساخت “سال آمونیاک” (کلرید آمونیوم) استفاده شد.
در قرن ۲۰، فرآیند Leblanc به طور مؤثر با فرآیند Solvay جایگزین شد، بدون اینکه فرآورده جانبی این اسید تولید شود.
از آنجایی که کلریدریک اسید قبلاً به عنوان یک ماده شیمیایی مهم در کاربردهای فراوان شناخته شده بود، شرکتها روشهای تولید دیگری را آغاز کردند که برخی از آنها امروزه نیز مورد استفاده قرار میگیرند. بعد از سال ۲۰۰۰، هیدروکلریک اسید بیشتر از جذب کلرید هیدروژن که یک محصول جانبی از تولید ترکیبات آلی صنعتی است، تولید میشود.
جدول مشخصات فنی اسید کلریدریک
| فرمول مولکولی | HCl |
| جرم مولی | 36.46 g/mol |
| شکل ظاهری | مایع شفاف و بیرنگ تا زرد روشن |
| چگالی | 1.18 g/cm3 |
| انحلال پذیری در آب | کاملا محلول |
| نقطه ذوب | -85.05 °C |
روشهای تولید اسید هیدروکلریک (HCl)
اسید کلریدریک با روش های متعددی تولید می شود. اولین روش واکنش سوزاندن کلر در هیدروژن است. روش دوم واکنش اسید سولفوریک با کلرید سدیم است. در صنعت تولید اسید کلریدریک بدین صورت است که آن را از محصولات جانبی تولید می کنند مانند فرایند کلرزنی ترکیبات آلی.
از طریق هریک از این روش ها می توان انواع مختلفی از گریدهای اسید کلریدریک را تولید کرد. هیدروکلریک اسید کاملا خالص با استفاده از روش اول یا دوم تولید می شود و اسید کلریدریک صنعتی، که ناخالص تر است و مقدار کمی از ترکیبات آلی نیز در آن وجود دارد با استفاده از آخرین روش که کلرزنی ترکیبات آلی است بدست می آید.
در صنعت تولید اسید هیدروکلریک از واکنش مستقیم و به صورت چند مرحله ای انجام می شود. این روش به دلیل اینکه ناخالصی بسیار کمی دارد از کیفیت بالایی برخوردار است. این واکنش بسیار گرمازا است به این معنی که در طول مراحل تولید مقدار زیادی انرژی حرارتی آزاد می شود. به همین دلیل بهتراست یک خنک کننده نصب شود و اقدامات احتیاطی را رعایت کنید.
کاربردهای اسید کلریدریک
کاربردهای اسید هیدروکلریک بسیار زیاد است و در صنایع مختلف کاربردهای فراوانی دارد که در اینجا در مورد کاربردهای این اسید در هریک از صنایع را به شمامیگوییم.
کاربرد کلریدریک اسید در صنعت
یکی از کاربردهای کلریدریک اسید ، کاربرد این اسید در صنعت های مختلف است که میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
..کاربرد اسید کلریدریک به عنوان اسیدشو در صنعت فولاد
یکی از مهمترین کاربردهای اسید کلریدریک ، استفاده از آن در اسید شویی فولاد است و برای رفع زنگ آهن روی آهن و فولاد استفاده میشود. در اسیدشویی فولادهای کربنی از HCL با غلظت 18 درصد استفاده میشود و این اسید با این غلظت در اسیدشویی رایج تر است.
صنایع اسیدشویی فولاد بهبودهای زیادی در بازسازی هیدروکلریک اسید ایجاد کرده است و برای تولید هیدروکلریک اسید از این روش نیز استفاده میشود.